12 mei 2017

Deze coalitie kan wel Groen worden, maar niet (zo) Links

Vorige week werden in Den Haag de onderhandelingen voor het nieuwe kabinet weer hervat.

Met verbazing zit ik naar het tempo te kijken. Meivakantie? Ik herinner me nog dat ik zowel in 2002 als 2003 mijn zomervakantie mocht opofferen voor de kabinetsformatie. Hoezo, uitrusten na de campagne? Doorpakken! Nu was de noodzaak van snelheid toen ook wel iets groter na de moord op Fortuyn en een jaar later na het imploderen van zijn partij, maar toch… De tijd verstrijkt wel.

De wens zal toch zijn om een eigen begroting te kunnen opstellen en gebruik te kunnen maken van die extra miljarden? Dan heb je op zijn hoogst nog 3 maanden om alles af te ronden, inclusief de formatie zelf.

Of neemt men alle tijd omdat er geïnvesteerd wordt in vertrouwen en men zichzelf de opdracht heeft gegeven om er echt samen uit te komen? Krijgen de achterbannen rustig de tijd om aan het idee te wennen? Maar is er zo nog ruimte voor een breuk in de formatie of het aftasten van een andere optie?
Deze coalitie kan wel Groen worden, maar niet (zo) Links
Durft GroenLinks het aan?
De grote vraag is en blijft of GroenLinks het aandurft om met de andere drie partijen in zee te gaan. Wat geeft de garantie dat er bij de volgende verkiezingen dan niet hetzelfde lot wacht als de PvdA nu? Datzelfde zal overigens ook het CDA zich afvragen wanneer het nieuw opgebouwde profiel nu al weer te snel moet worden ingeleverd.
Mijn stelling is dat deze coalitie wel Groen kan worden, maar niet Links.
Wanneer het gaat om klimaatverandering en de energietransitie is er in Nederland, ook van het bedrijfsleven, brede steun om de doelstellingen van Parijs te halen. Zaak is wel om daar ook het Europese perspectief bij te betrekken. Het heel snel sluiten van de kolencentrales bijvoorbeeld, betekent dat Nederland energie moet gaan importeren uit andere landen met nog veel vervuilender centrales dan in Nederland, zo schreef minister Kamp in januari vrij helder naar de Tweede Kamer. Een goed alternatief is het bijstoken van biomassa. Een nieuwe coalitie kan daar in het regeerakkoord bijvoorbeeld meer geld voor vrijmaken in de SDE-regeling. Dit soort maatregelen is bovendien ook veel goedkoper dan het invoeren van een kilometerheffing of andere maatregelen waarbij de gebruiker betaalt. Kortom, daar moeten de onderhandelende partijen uit kunnen komen. Groen is al lang geen exclusief links thema meer.
Lastiger ligt dat bij onderwerpen als inkomensbeleid, fiscaliteit, integratie, immigratie en veiligheid. Bij een debatje in de Kamer voor het reces was er sprake van een forse confrontatie tussen GroenLinks en de VVD over de vennootschapsbelasting. En in de campagne viel Klaver Buma fors aan op het feit dat de hogere inkomens er bij het CDA 10x zoveel op vooruitgaan dan de laagste inkomens. Dat bleek overigens een mooie debattruc, omdat het feitelijk gaat om 0,1 versus 1%, maar toch.
Hoe om te gaan met asielzoeker was nog meer een bron van conflict in de campagne. Het gastvrije beleid dat GroenLinks voorstaat, staat haaks op het verhaal van VVD en CDA. Wil je hier uit komen, dan moet je de feiten laten spreken en over de emoties heen willen stappen.
Dat betekent bijvoorbeeld niet op ontwikkelingssamenwerking bezuinigen zoals de VVD wil, maar om dat geld te besteden aan opvang in de regio om daarmee echt iets te doen aan het voorkomen van de instroom.
De verschillen in de Nederlandse politiek zijn niet zo groot dat tegenstellingen niet overbrugd kunnen worden. Het vraagt visie, leiderschap en vooral om vertrouwen. Wat dat betreft heeft de informateur een mooie manier van werken bedacht: partijen mogen zelf of in tweetallen op de hun aangelegen terreinen met een tekstvoorstel voor het regeerakkoord komen. De vraag is dan of je voldoende over je eigen schaduw kunt heen springen om een tekst te maken die ook voor de anderen aanvaardbaar is. De komende weken zal blijken of dat experiment gaat slagen. Niet links, of rechts, maar recht door zee!

Voor meer informatie :

Jack de Vries
Board Director, practice lead Public Affairs

telefoon: +31703111999
email: jack.devries@hkstrategies.com