27 april 2012

De uitdagingen waar Nederland voor staat: It is the economy stupid !

Met het klappen van het Catshuisberaad staat Nederland plotseling in het middelpunt van de internationale media. Negatief wel te verstaan. Onze solide financiële reputatie wordt immers hardop ter discussie gesteld. Het is Holland, niet Hollande, dat Europa kopzorgen bezorgt. Veel partijen maken zich zorgen over de financiële positie van Nederland. Dus wordt er van alle politieke partijen verwacht om inderdaad in het landsbelang over de eigen schaduw te springen. Want: noblesse oblige.
Politieke realiteit
De afgelopen tien jaar sneuvelden in Nederland vijf kabinetten. Dat zegt iets over het politieke klimaat. Italiaanse toestanden in de polder, kopten buitenlandse media. En dat is toch weinig vleiend voor een land dat in het – bijna exclusieve - rijtje wordt genoemd van landen die de hoogste graad van kredietwaardigheid (triple A) bezitten. Onder andere door deze solide financiële situatie gaf Nederland in Brussel de afgelopen tijd graag college in de kunst van het boekhouden. Des te pijnlijker is het dat we nu zelf niet meer aan de begrotingsvoorwaarden kunnen voldoen.
En dus moet de politiek aan de bak om het begrotingstekort terug te dringen en het vertrouwen van de financiële markten terug te winnen. De hoogste prioriteit voor de politieke hoofdrolspelers in Den Haag is nu plannen te maken voor de begroting voor 2013. Wachten is geen optie. Maar over hoe de overheidsfinanciën gezonder te maken bestaat bij lange niet overeenstemming in de Tweede Kamer. En met een demissionaire regering is de Tweede Kamer nu aan zet. Sommige plannen van het demissionaire kabinet zullen worden teruggedraaid en andere blijven zelfs op de plank liggen.


Controversiële dossiers
De Tweede Kamer en de Eerste Kamer zullen deze week beslissen welke wetsvoorstellen die nu voorliggen in de Tweede Kamer, Eerste Kamer of ter advisering bij de Raad van State, controversieel  zullen worden verklaard. Dat wil zeggen die onderwerpen die te gevoelig zijn om door een demissionair kabinet te worden behandeld. Beide Kamers beslissen daarover zelf.
Nadat het Kabinet Balkenende IV demissionair was geworden, werden onder andere de verhoging van de pensioenleeftijd en de kilometerheffing tot controversieel bestempeld.
Dit keer zal het lijstje van controversiële onderwerpen lang zijn. Er lagen veel wetsvoorstellen op de plank, veelal uit de koker van de PVV, waar de Tweede Kamer (alsnog) snel een streep door wil halen. De wet die vreemdelingen en expats verbiedt een dubbele nationaliteit te hebben, zal  door het CDA van tafel worden geveegd. Ook de vorige week behandelde Wet werken naar vermogen, de bezuinigingen op het passend onderwijs, en het aanscherpen van gezinshereniging zullen hoogstwaarschijnlijk op dat lijstje komen.
Van het Catshuispakket zal hoogstwaarschijnlijk de korting op de ontwikkelingssamenwerking worden teruggedraaid. Veel weerstand bestaat er in de Tweede Kamer ook op het voorstel voor verhoging van de griffierechten en het sociale leenstelsel in het hoger onderwijs. Ook op dat lijstje stond het vervroegd verhogen van de pensioenleeftijd in 2015. Zal dit wel op een meerderheid in de Tweede Kamer kunnen rekenen ?
Er is echter ook een lijstje met voorstellen die wel op Kamerbrede steun kan rekenen, zoals de invoering van een bankenbelasting die 300 miljoen euro oplevert, en de verhoging van de tabaksaccijns.


Begroting 2013; Kamer is aan zet
Hoe dan ook zal de demissionaire regering vóór 30 april de hoofdlijnen van de rijksbegroting 2013 naar Brussel moeten sturen. Minister De Jager van Financiën wil het Catshuispakket naar Brussel sturen. Hij zal echter een voorbehoud moeten maken, omdat het parlement het nog moet goedkeuren. Duidelijk is dat een aantal politieke partijen het Catshuispakket dus niet - volledig - steunt. In het geval dat er geen meerderheid is, zal het parlement met alternatieven moeten komen om toch maatregelen te kunnen nemen voor een solide begroting 2013.
Het wordt een spannende tijd: voor politiek, bedrijfsleven en burgers. Echter, Nederland is het aan haar stand verplicht om besluiten te nemen die het gezichtsverlies dat Nederland nu lijdt weer te herstellen.


Hill+Knowlton Strategies volgt de ontwikkelingen in Den Haag en Brussel nauw en zal u daarover de komende tijd regelmatig informeren. Wilt u meer weten over de ontwikkelingen in Den Haag en wat dit voor uw organisatie zou kunnen betekenen, neemt u dan contact op met Jack de Vries (jack.devries@hkstrategies.com) of Jacqueline Heere (jacqueline.heere@hkstrategies.com).